KNA Zwolle werd opgericht in 1928 als Muziekvereninging Kunst na Arbeid – Ittersum. Sindsdien hebben generaties muzikanten hier gespeeld en plezier beleefd. Met bijna een eeuw aan muziekgeschiedenis kijken we vol trots terug, maar vooral vooruit: in 2028 vieren we ons 100-jarig bestaan met speciale concerten en activiteiten.
Hoe het begon (1928 – 1930)
In Ittersum, landelijk gelegen tussen Zwolle en Laag-Zuthmen, kwamen in 1928 enkele jongeren bijeen bij het hekje van Zunneberg op het Schellerpad. De broers A. en J. Zunneberg stelden voor om een muziekvereniging op te richten.
Voor de naam waren er twee voorstellen: Vriendschap en Kunst na Arbeid. Na veel discussie werd voor het laatste gekozen. Op 24 juni 1928 was het zover: muziekvereniging Kunst na Arbeid – Ittersum zag het levenslicht. Het eerste bestuur bestond uit de heren A. Hartkamp, L. Hesseling, A. Zunneberg, J. de Boer, J. Wijes en J. Zunneberg. De heer Lindeman werd aangesteld als dirigent.
Instrumenten werden tweede- en derdehands gekocht bij muziekwinkel De Leeuw. Zo nodig zorgde de plaatselijke smid, dhr. Koetsier, voor reparaties. De eerste repetities vonden plaats op de deel van de boerderij van Wijes. Al op 14 augustus 1928 trad Kunst na Arbeid voor het eerst op tijdens een zomerfeest in Ittersum. De vereniging telde toen 17 leden.
Toen de groep groeide, verhuisde men naar de openbare lagere school aan de Nieuwe Deventerweg. Bij het licht van petroleumlampen werd er gespeeld, totdat in 1929 elektrisch licht werd aangelegd — op kosten van de vereniging.
Een eigen gebouw (1931 – 1939)
In de jaren dertig groeide de vereniging snel en ontstond de behoefte aan een eigen onderkomen. In 1931 werd een grote bazar georganiseerd om geld in te zamelen. Met de opbrengst kon grond worden gehuurd achter café De Rozeboom, waar een houten gebouw werd neergezet. Op 23 oktober 1931 werd dit nieuwe verenigingsgebouw officieel geopend.
De kosten voor huur en onderhoud waren eigenlijk te hoog om volledig door de vereniging te dragen. Daarom werd het gebouw regelmatig verhuurd aan andere verenigingen, zoals de plaatselijke zangvereniging en de klaverjasclub, en ook gebruikt voor bruiloften en bazars.
In 1933 vierde Kunst na Arbeid haar 5-jarig bestaan. Bij die gelegenheid kreeg de vereniging een vaandel cadeau. Op het vaandel staat de titel Le Kedive, een muziekstuk waarmee KNA in 1930 succes boekte op een concours. Het vaandel is nog steeds in het bezit van de vereniging.
De oorlogsjaren (1940 – 1945)
Tijdens de Tweede Wereldoorlog mochten muziekverenigingen alleen spelen als ze zich aansloten bij een Duitse bond in Den Haag. Kunst na Arbeid koos er bewust voor om dat niet te doen. Toch werd er, zij het met moeite, doorgegaan met muziek maken.
Doordat veel leden in Duitsland te werk waren gesteld of ondergedoken zaten, waren de repetities vaak klein van bezetting — soms maar acht muzikanten. Nieuwe bladmuziek werd in die jaren nog wel aangeschaft, maar de rekening werd pas in 1946 betaald, zoals blijkt uit de notulen.
In de laatste oorlogsjaren werd het verenigingsgebouw in beslag genomen door de Duitsers. Repetities vonden toen plaats in de smederij van Koetsier aan de Nieuwe Deventerweg. Na de bevrijding werd het gebouw weer opgeknapt en hersteld, want het was tijdens de bezetting zwaar gebruikt.
Na de oorlog (1946 – 1969)
Na de oorlog herstelde Kunst na Arbeid langzaam van de zware jaren. Het gebouw werd opgeknapt, maar het ledenaantal bleef een uitdaging. De opkomst bij repetities was klein en de leerlingenklas kende weinig nieuwe aanmeldingen. Het bestuur plaatste zelfs een advertentie in de krant om leden te werven, maar dat leverde slechts één reactie op.
Toch zette de vereniging door. In 1953 werd het 25-jarig bestaan gevierd. Dat jaar werden ook de eerste petten, die al sinds 1931 dienst hadden gedaan, vervangen door een nieuw model.
Tien jaar later, in 1963, kreeg Kunst na Arbeid voor het eerst een volledig uniform: een donkerblauwe jas, een zwarte broek en een pet. Vijf jaar later, in 1968, vierde de vereniging haar 40-jarig jubileum in dit nieuwe tenue.
De Knollentrekkers en nieuwe tradities (1970 – 2000)
In 1970 werd de vereniging uitgebreid met boerenkapel De Knollentrekkers. Het doel was om met optredens extra inkomsten te genereren, zodat de steeds hogere kosten van de muziekvereniging konden worden gedragen. De kapel werd al snel een bekend gezicht, met vele optredens in Zwolle en ver daarbuiten, en groeide uit tot een belangrijk onderdeel van KNA.
In 1977 werd een nieuw uniform aangeschaft, het oude uniform was al weer 14 jaar oud. Dit keer bestond het tenue uit een lichtblauw jasje, een zwarte broek en een bontsjako. In 1978 schonken de echtgenotes van de leden een blauwe pluim ter gelegenheid van het 50-jarig jubileum. Deze werd toegevoegd aan het uniform en werd een herkenbaar detail van de vereniging.
In de jaren tachtig bleef de vereniging actief met concerten en optredens, en in 1988 vierde KNA het 60-jarig bestaan, opnieuw vastgelegd in het toenmalige uniform.
In 1993 vierde Kunst na Arbeid het 65-jarig bestaan met een groot straatfeest in Schelle. Op de viersprong werd een podium opgebouwd en de vereniging verzorgde optredens. Café De Bierton zorgde voor de buitenbar en slagerij Herman van de Weerd verzorgde de barbecue.
Het straatfeest werd een enorm succes. De 300 liter bier die in voorraad was, bleek al rond half elf op te zijn. Er moest in allerijl extra worden aangevoerd. Tot in de late uurtjes bleef het feest gezellig druk. Het succes smaakte naar meer en vanaf dat moment werden straatfeesten jarenlang een terugkerend evenement op verschillende plekken in Zwolle-Zuid.
Richting 100 jaar (2000 – 2028)
Vanaf de jaren 2000 heeft KNA Zwolle zich steeds verder ontwikkeld tot een brede muziekvereniging met verschillende orkesten en ensembles. Naast het KNA-orkest groeiden ook Junior Notes en Young Notes uit tot belangrijke pijlers binnen de vereniging. Zo krijgen jonge muzikanten de kans om zich te ontwikkelen en door te stromen naar het grote orkest.
De Knollentrekkers bleven een vaste waarde, met optredens in Zwolle en ver daarbuiten. Ook terugkerende activiteiten zoals het oliebollenproject, Koningsdag en kerstoptredens zijn inmiddels vaste punten op de agenda.
In de afgelopen jaren werd ook bewust gekozen voor vernieuwing. De muziek werd moderner: naast traditionele fanfarestukken, marsen en koralen spelen we nu ook popmuziek, filmmuziek en muziek uit musicals. Daarmee spreken we een breder publiek aan en sluiten we beter aan bij de huidige tijd. Ook ons imago veranderde: de naam Kunst na Arbeid werd losgelaten, en sindsdien voeren we simpelweg de naam KNA Zwolle voor het orkest en de vereniging. Het straatoptreden verdween eveneens; die rol wordt tegenwoordig ingevuld door dweilorkest De Knollentrekkers, vaak aangevuld met leden uit het orkest.
Met bijna een eeuw aan geschiedenis kijkt KNA Zwolle trots terug, maar vooral vooruit. In 2028 vieren we ons 100-jarig bestaan met concerten, activiteiten en feestelijke projecten samen met leden, oud-leden, vrienden en het publiek. Een bijzonder jubileumjaar waarin we laten zien dat KNA springlevend is en klaar voor de volgende 100 jaar.